Blog

Regeneratie als volhoudbare circulaire strategie

Atto Harsta over circulariteit en hoe men dat eeuwen geleden al in de praktijk bracht.

Ik word de laatste weken bedolven onder allerlei materialenpaspoort-initiatieven en andere, soortgelijke oplossingen voor de circulaire bouweconomie. Prachtig, maar wat mij betreft een te eenzijdig en te beperkt spectrum. Ik mis de echt volhoudbare oplossingen die meerdere problemen tegelijk aanpakken.


Het lijkt of circulair bouwen alleen nog maar gaat over het in de kringloop houden van de bestaande technologische grondstoffen waar de bouw voor 90 procent uit bestaat. Nauwelijks een woord over de potentie van al onze hernieuwbare (natuurlijke) grondstoffen waar Europa wél over kan beschikken en die jaarlijks bijgroeien en tegelijkertijd een enorme hoeveelheid CO2 opnemen in plaats van uitstoten. De vele voordelen van biobased materialen worden niet in de afwegingen meegenomen. Dat is toch echt iets heel anders dan kankerverwekkend rubbergranulaat een tweede leven verschaffen op kunstgrasvelden.


De kracht van hernieuwbaar en circulair ontwerpen, maar vooral die van een regeneratieve samenleving, blijkt uit het schitterende ‘waargebeurde’ verhaal van het Oxford college. In het kort (het hele verhaal is te vinden op internet): op een gegeven moment komt de universiteit van Oxford tot de ontdekking dat de inmiddels zeseeuwen oude eiken balken in de dakconstructie van de centrale eetzaal door houtkevers ernstig zijn aangetast. De veiligheid is in het geding –what to do? Waar vind je snel eiken balken van dit formaat (61x61 cm, met een lengte van bijna 14 m). De bestuurders komen niet tot een passende oplossing, waarop een van hen suggereert om hun eigen boswachter eens te vragen. En dan komt het moment waarop minsten acht generaties boswachters hebben gewacht; het verzoek voor tien enorme eiken balken. En wat is deze boswachter opgetogen als hij kan melden dat er destijds bij de bouw van het Oxford college (1379) ergens op het terrein al eiken bomen zijn aangeplant die er nu nog allemaal staan en voldoende omvang hebben om tien nieuwe dakbalken te kunnen leveren. De bestuurders stonden versteld van zoveel vooruitziende en regeneratieve visie van hun voorgangers. Dat is samenwerken met de natuur, systeemintegratie waarbij economische en ecologische belangen in balans zijn. Het eikenbos heeft 600 jaar CO2 staan opnemen dat is vastgelegd in een fantastisch product dat minimaal nog een paar honderd jaar mee kan als bouwgrondstof voordat het de opgeslagen CO2 weer vrijlaat bij verbranding of biologische afbraak.


Hoe geweldig zou het zijn als alles wat we ge- en verbruiken in balans is met de regeneratieve vermogens van onze aarde en dat dateen van de leidende principes is bij het ontwikkelen en ontwerpen van onze circulaire steden, gebouwen en producten.


Mijn oproep: laat u inspireren door deze regeneratieve visie. Met natuurlijke, hernieuwbare materialen lossen we in één keer een aantal problemen op. Dat gaat veel verder dan het simpelweg in de kringloop houden van technische materialen met een veel te groot CO2-profiel en als het tegenzit ook een negatief gezondheidseffect 

Auteur: Atto Harsta

Deel dit artikel